BDDK’dan Kredi ve Finansman Düzenlemesi: İlk Kez Ev Alacaklara %90 Kredi İmkanı

Düzenlemelerin temel hedefleri arasında, finansal kaynakların özellikle alt ve orta gelir gruplarını destekleyecek şekilde daha verimli kullanılması, kredi sisteminin etkinliğinin artırılması ve borçluluğun gelirle uyumlu, sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması yer alıyor.

Konut Kredilerinde Enerji ve Değer Odaklı Yeni Sistem

BDDK’nın açıklamasına göre, konut kredilerinde birinci el–ikinci el konut ayrımı kaldırılarak kredi değer oranları konutun ekspertiz değeri ve enerji sınıfı esas alınarak yeniden belirlendi. Bu kapsamda, 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari enerji verimliliği şartı olan C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi oranı uygulanan konutlar arasına dahil edildi. A ve B enerji sınıfındaki konutlar ise en yüksek kredi değer oranına sahip grup olarak tanımlandı. Yapılan düzenleme, özellikle ilk kez konut sahibi olacak bireyler ile enerji verimliliği yüksek, görece yeni yapıların finansman olanaklarını genişletmeyi amaçlıyor.

Yeni Kredi Değer Oranları

Önceki düzenlemede konut kredilerinde birinci el ve ikinci el konut ayrımına göre farklı kredi değer oranları uygulanıyordu. Yeni düzenleme ile bu yapı büyük ölçüde sadeleştirilerek, konutun ilk el veya ikinci el olmasına bakılmaksızın tüm konut alımları için tek bir ana kredi tablosu oluşturuldu. Kredi oranları, konutun ekspertiz değeri ve enerji sınıfı esas alınarak belirlendi.

Bu çerçevede konut değerine göre uygulanacak azami kredi oranları şu şekilde kademelendirildi:

• 5 milyon TL ve altı konutlar:
  A ve B enerji sınıfı konutlara %90’a kadar
  C enerji sınıfı konutlara %80’e kadar
• 5–7 milyon TL: %80’e kadar
• 7–10 milyon TL: %70’e kadar
• 10–20 milyon TL: %50’e kadar
• 20 milyon TL üzeri: %20–40 aralığı

Konut kredilerinde azami kredi oranı, 5 milyon TL ve altı A–B enerji sınıfı konutlarda %90 seviyesinden başlayarak konut değeri arttıkça kademeli biçimde düşerken, C enerji sınıfı konutlarda bu oran her değer aralığında daha düşük uygulanıyor.

Mevcut Konut Sahipleri için Kredi Oranları Düşürülecek

Öte yandan konut kredisi başvurusunda bulunan kişinin, eşinin veya 18 yaş altı çocuğunun adına kayıtlı en az bir konutu bulunması durumunda, belirlenen kredi-değer oranları yüzde 75 oranında azaltılarak uygulanacak.

Kredi Kartı Borçları için Yapılandırma İmkanı

Düzenleme paketi kapsamında, bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yönelik yeniden yapılandırma imkânı da devreye alındı. Buna göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, belirli şartlar altında yeniden yapılandırılabilecek.

Kart hamilleri ve kredi borçluları, yapılandırma tarihindeki borç bakiyeleri için 3 ay içinde bankalara başvurmaları hâlinde, borçlarını azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırabilecek. Uygulama ile ödeme güçlüğü yaşayan tüketicilerin borç yükünün hafifletilmesi ve finansal istikrarın desteklenmesi hedefleniyor.

Kredi Kartı Limitlerine 400 Bin TL Eşiği

BDDK’nın açıkladığı düzenlemeler kapsamında, kredi kartı limitlerine yönelik de yeni bir çerçeve oluşturuldu. Tüketicilerin tüm bankalardaki kredi kartlarının toplam limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kart hamillerinin, kullanılmayan limitleri yüzde 50 ile yüzde 80 arasında değişen oranlarda azaltılabilecek.

Limit azaltımı yapılırken bankalar, son 12 ay içinde gerçekleşen en yüksek harcama tutarını esas alacak. 400 bin TL ve altında kredi kartı limiti bulunan kullanıcıların ise bu uygulamadan etkilenmeyeceği belirtildi. BDDK verilerine göre kredi kartı kullanıcılarının yaklaşık yüzde 75’i bu eşik değerin altında yer alıyor.

Borçluluk Gelirle Uyumlu Hale Getiriliyor

Yeni düzenlemeler, finansal tüketicinin korunması kapsamında borçluluğun gelirle uyumlu bir yapıya kavuşturulmasını da hedefliyor. Bu çerçevede kredi kartı limitleri, kart sahibinin gelir düzeyine göre yeniden düzenlenecek.

Buna göre, kredi kartı limitleri ilk yıl için aylık ortalama gelirin en fazla iki katı, ikinci yıldan itibaren ise en fazla dört katı ile sınırlandırılacak. Yeni kredi kartı tahsislerinde ve limit artışlarında yalnızca belgelenebilir gelirler dikkate alınacak. Bankaların, mevcut kart limitlerini 1 Ocak 2027 tarihine kadar gelir düzeyleriyle uyumlu hale getirmesi öngörülüyor.

BDDK ve TCMB tarafından hayata geçirilen bu düzenleme paketi; konut finansmanı başta olmak üzere bireysel kredi kullanımı, kredi kartı limitleri ve borç yapılandırmaları alanında daha sade, kontrollü ve gelirle uyumlu bir kredi yapısı oluşturmayı amaçlıyor. Özellikle ilk defa ev alacaklara kredi oranlarının yükseltilmesi ve enerji verimliliği yüksek satılık daire seçeneklerine yönelik teşvikler, emlak piyasasında erişilebilirliği destekleyen temel başlıklar arasında öne çıkıyor.