Aidat Nedir? Neleri Kapsar?

Aidat ne demek sorusunu bireysel bir masraf kaleminden ziyade, ortak yaşamın sürdürülebilirliğini sağlayan ve mülkün değerini koruyan kolektif bir finansman modeli olarak açıklamak da mümkündür. Toplu yaşam alanlarında sunulan hizmetlerin aksamaması, asansörlerin periyodik bakımı, bahçe düzenlemesi ve personel giderleri gibi kalemlerin her biri doğrudan mülk sahiplerinin ve kiracıların yaşam konforunu etkiler. Bu nedenle ödemelerin kapsamını, yasal dayanaklarını ve kat mülkiyeti kanunu çerçevesindeki sınırlarını bilmek, hem komşuluk ilişkilerinin sağlıklı ilerlemesini sağlar hem de beklenmedik maliyetlerle karşılaşılmasını önler.

Apartman Aidatı Neleri Kapsar?

Apartman ortak alanlarının sürekliliği ve yaşam kalitesinin korunması için yapılan harcamaların bütünü aidat kalemlerini oluşturur. Aidat neleri kapsar sorusunun cevabı, binanın fiziksel ihtiyaçlarından personel maaşlarına kadar geniş bir yelpazeyi içine alır. Bu giderler temel olarak temizlik, güvenlik, teknik bakım ve enerji maliyetleri olarak gruplandırılabilir. Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde belirlenen bu harcamalar, mülk sakinlerinin ortak kullanımına sunulan tüm hizmetlerin finansmanını sağlar. Ortak alanların aydınlatılması, asansörlerin düzenli denetimi ve merkezi ısıtma sistemine sahip binalardaki yakıt giderleri bu listenin en başında yer alır.

Detaylandırmak gerekirse, bina görevlisinin maaşı, sigorta primleri ve kıdem tazminatı fonu gibi personel giderleri en önemli maliyet kalemleridir. Bahçe bakımı, havuz temizliği ve spor salonu gibi sosyal donatıların işletilmesi de yine aidat bütçesinden karşılanır. Ayrıca binanın dış cephe temizliği, ortak alanlarda kullanılan sarf malzemeleri ve varsa profesyonel site yönetim şirketine ödenen hizmet bedelleri de bu kapsamdadır. Aidat ödemeleri sayesinde bireysel olarak karşılanması güç olan yüksek maliyetli hizmetler, tüm sakinler arasında pay edilerek herkesin konforlu bir çevrede yaşaması garanti altına alınır.

Kimler Aidat Öder?

Toplu yaşam alanlarında aidat ödeme yükümlülüğü yasal olarak mülk sahibine aittir, ancak kullanım türüne göre bu sorumluluk mülk sahibi ile kiracı arasında paylaşılır. Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde şekillenen bu sistemde, kapıcı gideri, temizlik, güvenlik ve aydınlatma gibi doğrudan hizmete yönelik rutin giderlerden o an mülkü kullanan kiracı sorumlu tutulur. Buna karşın binanın dış cephe boyası, asansör yenilenmesi veya çatının onarılması gibi mülkün değerini doğrudan etkileyen demirbaş giderleri mülk sahibi tarafından karşılanır. Eğer dairede kiracı bulunmuyorsa, tüm giderlerin tek muhatabı mülkiyet hakkına sahip olan kişidir.

Öte yandan, dairenin boş olması veya sahibinin mülkü fiilen kullanmıyor olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Sosyal tesisleri, asansörü veya bahçeyi hiç kullanmadığını iddia eden bir mülk sakini, bu gerekçeyle ortak gider payını ödemekten imtina edemez. Kanuni çerçevede ortak giderlere katılım zorunludur ve ödemelerin aksatılması durumunda site veya apartman yönetimi tarafından icra takibi başlatılabilir. Kısacası bağımsız birimin mülkiyetine veya kullanım hakkına sahip olan herkes, ortak alanların sürdürülebilirliği için belirlenen bu gider payını zamanında ödemekle yükümlüdür.

Apartman Aidat Ödemesi Nasıl Belirlenir?

Aidat tutarları, her yıl düzenlenen genel kurul toplantılarında kabul edilen işletme projesine ve binanın yıllık tahmini gider bütçesine göre netleşir. Bu anlamda aidat neye göre belirlenir sorusuna binanın personel, bakım, onarım ve enerji gibi genel gider kalemlerinin toplam maliyetinin hesaplanmasıyla şeklinde yanıt verebiliriz. Yönetim kurulu veya profesyonel yönetim şirketleri, gelecek yılın muhtemel harcamalarını kalem kalem hesaplayarak bir taslak bütçe hazırlar. Hazırlanan bu plan, kat malikleri kurulunda oylanarak onaylandığında resmiyet kazanır. Belirlenen toplam yıllık tutar, bağımsız bölüm sayısına veya dairelerin arsa payı oranlarına bölünerek her sakinin aylık ödeyeceği miktar saptanır.

Hesaplama süreçlerinde ve ödeme yükümlülüklerinde asıl dayanak, halk arasında Apartman Aidat Yönetmeliği Kanunu olarak da anılan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’dur. Kanun gereği kapıcı, kaloriferci ve bahçıvan gibi personel giderleri tüm daireler arasında eşit olarak paylaştırılırken, sigorta, bakım ve onarım gibi giderler dairelerin arsa payı oranına göre dağıtılabilir. Bazı sitelerde ise yönetim planında yer alan özel hükümler uyarınca, tüm giderlerin metrekare bazında veya daire başına eşit şekilde paylaştırılması kararlaştırılabilir. Ödeme planı oluşturulurken binanın yaşı, asansör sayısı, havuz veya spor salonu gibi ekstra donatılar da doğrudan belirleyici faktörler arasında yer alır.

Aidat, apartman ve site yaşamında konforu, güvenliği ve ortak alanların düzenini sürdüren temel gider kalemlerinden biridir. Yeni bir ev arayışındaysanız, satılık daire seçeneklerini değerlendirirken aidatın hangi hizmetleri kapsadığını ve bütçenize etkisini mutlaka göz önünde bulundurmanız faydalı olur. Benzer şekilde kiralık daire arayanlar için de aidatın kim tarafından, hangi koşullarda ödeneceğini bilmek uzun vadede sürpriz maliyetlerin önüne geçmeye yardımcı olur. Aidatın kapsamını ve ödeme sorumluluğunu netleştirmek, hem haklarınızı korumanızı hem de daha planlı bir bütçe yönetimi yapmanızı sağlar.