Akit, iki veya daha fazla tarafın karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulan hukuki işlemi ifade eder. Tapu işlemleri açısından ise taşınmazın mülkiyetinin devredilmesi veya taşınmaz üzerinde bir hak kurulması amacıyla tarafların iradelerini resmî şekilde ortaya koyması söz konusudur. Satış, bağış, trampa ve ipotek gibi işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Tapuda Akit Ne Demek?
Tapuda akit, taşınmaz üzerinde mülkiyet devri veya bir ayni hak kurulması amacıyla tarafların karşılıklı irade beyanında bulunduğu işlemleri ifade eder. Bu işlemlerde tarafların beyanları alınır ve işlemin niteliğine göre resmî senet düzenlenir. Satış yoluyla taşınmazın el değiştirmesi veya taşınmaz üzerinde ipotek kurulması buna örnek verilebilir.
Akitli işlemlerde hazırlanan resmî senette tarafların kimlik bilgileri, taşınmaza ilişkin bilgiler ve gerçekleştirilecek işlemin kapsamı yer alır. Tarafların senedi imzalamasının ardından işlem tapu siciline tescil edilerek hukuki sonuç doğurur.
Tapuda Akitli İşlemler Nelerdir?
Akitli tapu işlemleri, tarafların karşılıklı irade beyanına dayanan ve resmî senet düzenlenmesini gerektiren işlemlerdir. Bu işlemler sonucunda taşınmazın mülkiyeti el değiştirebilir veya taşınmaz üzerinde yeni bir hak kurulabilir.
Tapuda gerçekleştirilen başlıca akitli işlemler şunlardır:
- Satış
- Bağış
- Trampa
- İpotek
- İntifa hakkı tesisi
- Üst hakkı tesisi
- Geçit hakkı gibi irtifak hakkı tesisleri
Akitli işlemlerin ortak noktası, tarafların iradelerinin tapu işlemi kapsamında resmî şekilde ortaya konulmasıdır. İşlemin türüne göre gerekli belgeler ve şartlar değişebilir. Düzenlenen resmî senedin imzalanmasının ve gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından mülkiyet devri veya kurulan hak tapu siciline tescil edilir.
Tapuda Akitsiz İşlemler Nelerdir?
Tapuda akitsiz işlemler, gerçekleştirilmesi için taraflar arasında karşılıklı bir sözleşme kurulmasını ve resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerdir. Bu işlemler genellikle kanundan, mahkeme kararından, miras ilişkisinden veya taşınmazın mevcut durumunda meydana gelen değişikliklerden kaynaklanır.
Başlıca akitsiz tapu işlemleri şunlardır:
- Miras intikali
- Cins değişikliği
- İfraz
- Tevhit
- Mahkeme kararına dayalı tescil
- İsim veya kimlik bilgisi düzeltmeleri
Akitsiz işlemlerde resmî senet düzenlenmez. İşlemin niteliğine göre talep ve dayanak belgeler incelenerek tapu sicilinde gerekli tescil, terkin veya düzeltme yapılır. Böylece akitli işlemlerden farklı olarak iki tarafın karşılıklı irade beyanıyla kurduğu bir sözleşmeye ihtiyaç duyulmaz.
Akitli ve Akitsiz Tapu İşlemleri Arasındaki Fark Nedir?
Akitli ve akitsiz tapu işlemleri arasındaki temel fark, işlemin tarafların karşılıklı irade beyanına dayanıp dayanmamasıdır. Akitli işlemlerde iki veya daha fazla taraf arasında hukuki işlem kurulur ve resmî senet düzenlenir. Akitsiz işlemlerde ise karşılıklı bir sözleşmeye ihtiyaç duyulmaz ve resmî senet yerine işlemin niteliğine uygun belgeler esas alınır.
Örneğin taşınmaz satışı, bağış ve ipotek akitli işlemler arasında yer alırken miras intikali, cins değişikliği ve mahkeme kararına dayalı tescil akitsiz işlemler kapsamında değerlendirilebilir. Her iki işlem türünde de başvuru ve tescil süreci bulunabilir ancak hazırlanacak belgeler ve izlenecek prosedür işlemin hukuki niteliğine göre farklılık gösterir.
Tapuda Akit İşlemi Nasıl Yapılır?
Tapuda akit işlemi, yapılacak hukuki işlemin türüne göre gerekli belgelerin hazırlanması ve tapu müdürlüğüne başvuru yapılmasıyla başlar. Başvurunun değerlendirilmesinin ardından tarafların kimlik ve taşınmaz bilgileri kontrol edilir, gerekli ödemeler gerçekleştirilir ve resmî senet hazırlanır. Süreç genel olarak şu adımlardan oluşur:
- İşlemin türüne göre gerekli belgeler hazırlanır.
- Tapu müdürlüğüne başvuru yapılır.
- Tarafların ve taşınmazın bilgileri kontrol edilir.
- Tapu harcı ve gerekli diğer bedeller ödenir.
- İşleme ilişkin resmî senet hazırlanır.
- Tarafların veya yetkili temsilcilerinin irade beyanları alınır.
- Resmî senet taraflarca imzalanır.
- Mülkiyet devri veya kurulan hak tapu siciline tescil edilir.
Başvuru için gerekli belgeler ve izlenecek adımlar, satış, bağış veya ipotek gibi işlemin türüne göre değişebilir. Bu nedenle işlem öncesinde ilgili tapu işlemi için talep edilen güncel belgelerin kontrol edilmesi önem taşır.
Akitli ve akitsiz işlemler, tapuda yapılacak işlemin niteliğine göre farklı usullerle yürütülür. Özellikle satılık daire veya farklı bir taşınmazın mülkiyet devrinde tapu sürecinin hangi işlemleri kapsadığını bilmek, gerekli belgelerin hazırlanması ve sürecin doğru takip edilmesi açısından önem taşır.
